^۱دربارۀ فردا فخر مکن، زیرا نمی‌دانی روز چه خواهد زایید.^۲بگذار دیگری تو را بستاید، نه دهان خودت؛ غریبه‌ای، نه زبان خودت.^۳سنگ، سنگین است و ریگ، گران، اما تحریک به دست نادان، از هر دو سنگینتر است!^۴خشم، خانمان‌سوز است و غضب، سیل‌آسا، اما کیست که در برابر حسد تاب آورد؟^۵توبیخِ آشکار، بِه از محبت پنهان.^۶زخمی هم که از دوست رسد وفادار است، اما به صد بوسۀ دشمن هم نتوان اعتماد کرد.^۷شکمِ سیر از شانِ عسل کراهت دارد، اما برای شکم گرسنه، هر تلخی هم شیرین است!^۸مردی که از خانه‌اش آواره شود، پرنده‌ای را مانَد که از لانه‌اش آواره شده باشد.^۹عطر و بوی خوش، دل را شاد می‌سازد، مشورت خالص، به دوستی شیرینی می‌بخشد.^۱۰دوست خود و دوست پدر خود را ترک مکن، و به هنگام مصیبت به خانۀ برادرت مرو؛ همسایۀ نزدیک بِه از برادر دور است.^۱۱پسرم، حکیم باش، و دل مرا شاد کن؛ آنگاه ملامت‌کنندگان خود را پاسخ توانم داد.^۱۲عاقل، خطر را می‌بیند و پنهان می‌شود، اما ساده‌لوح پیش می‌رود و تاوانش را می‌دهد!^۱۳جامۀ کسی را که ضامن غریبه می‌شود، بگیر! لباس کسی را که برای زن بیگانه ضمانت می‌کند، گرو نگاه دار.^۱۴آن که صبح زود همسایۀ خود را به صدای بلند برکت دهد، به منزلۀ لعنت محسوب می‌شود.^۱۵چکیدنِ پیوستۀ آب در روز بارانی و زن ستیزه‌جو مشابه‌اند؛^۱۶بازداشتن او همچون بازداشتن باد است، یا گرفتن روغن با دست.^۱۷آهن آهن را تیز می‌کند، مرد، مرد را.^۱۸آن که از درخت انجیری نگهداری کند، از میوه‌اش خواهد خورد؛ و آن که از سَرور خود مراقبت نماید، عزّت خواهد یافت.^۱۹آب، چهرۀ انسان را منعکس می‌کند، دل انسان، خودِ او را!^۲۰هاویه و اَبَدون سیری‌ناپذیرند، نیز چنین است چشمان آدمی.^۲۱بوته برای نقره و کوره برای طلاست، ستایش نیز برای آزمایش آدمی!^۲۲اگر احمق را چون گندم نیز در هاون بکوبی، حماقتش را از او دور نخواهی کرد!^۲۳از وضع گله‌هایت نیک آگاه باش از رمه‌هایت به‌دقّت مراقبت کن؛^۲۴زیرا ثروت ابدی نیست، و نه حتی تاج و تخت، باقی از نسلی به نسل دیگر.^۲۵پس چون علفها را بزنند و علفِ تازه بروید، و علوفۀ تپه‌ها جمع گردد،^۲۶بره‌ها جامۀ تو خواهند شد و بزها بهای زمینت.^۲۷شیر بزها برای خوراک تو کافی خواهد بود، و برای خوراک خانواده و معیشت کنیزانت.