/images/Login/login_left5.png
نام کاربری   کلمۀ رمز              
/images/Login/login_right5.png
‮گرافیک کم‮
  
Back

آيا "رنج‌های مسيح" يک فيلم مذهبی است؟

 

این فیلم که سومین تجربه کارگردانی مل گیبسون، بازیگری که با فیلم‌های اسلحه مرگبار و Mad Max مشهور شد، محسوب می‌شود، از روز ۲۴ ماه مارس در بریتانیا به نمایش در آمد. "رنج‌های مسیح" ساعات نهایی زندگی مسیح را به تصویر می‌کشد.

 

 

 

فیلم‌ساز قبل از فیلم

شاید پیش از فیلم، فیلمساز را باید مورد توجه قرار داد. دیوید ادلشتاین، نویسنده اسلیت (Slate)، مل گیبسون، کارگردان رنج‌های مسیح را بازیگری توصیف می‌کند که در اکثر فیلم‌هایش، تا زمانی که مورد ضرب و شتم قرار نگرفته، بر روی پرده زنده به‌نظر نمی‌رسد.

این منتقد به فیلم وطن‌پرست (Patriot - 2000) اشاره می‌کند که مل گیبسون با لذت به استقبال شهادت رفت و از دیگر موارد می‌نویسد: «مل گیبسون در فیلم شجاع دل (Braveheart - 1995) مزد تمام زحماتش را با دریافت جایزه اسکار گرفت و در فیلم تلافی (Payback - 1999) فیلمنامه را با اضافه کردن جزئیات بیش از اندازه خشونت‌بار تغییر داد.»

مل گیبسون در مصاحبه‌هایش گفته بود که در مورد زندگی مسیح برایش این نکته تکان‌دهنده است که مسیح را شلاق و تازیانه زدند و سنگ بر تن او کوبیدند و آب دهان بر او انداختند و دست‌ها و پاهایش را به صلیب میخ کردند و رهایش کردند تا از دنیا رفت، اما مسیح لحظه‌ای به انتقام نیاندیشید.

 
 

 

انتقادات

جدا از مسائلی که باعث می‌شود برخی مبانی تاریخی برخی حوداث را (آنگونه که در فیلم رخ می‌دهند) زیر سؤال ببرند، مهمترین مسئله، خشونت‌های به شدت آشکار فیلم است و این که مل گیبسون با این فیلم چه چیزی را می‌خواسته به نمایش بگذارد؟

جاناتان رامنی، نویسنده روزنامه ایندیپندنت می‌نویسند: «این فیلم را به هیچ وجه نمی‌توان با فیلم‌های عمیق مذهبی مقایسه کرد. نه تنها واقع گرایی این فیلم شباهتی به انجیل به روایت متی ساخته پیر پائولو پازولینی ندارد، بلکه بیشتر به گرایش‌های سادیسمی ‌فیلم ۱۲۰ روز سودوم از پازولینی نزدیک است که مجموعه‌ای بود از صحنه‌های منزجر‌کننده و غیرقابل تماشا.»

در بیان خشونت، مل گیبسون، حتی ابایی از نمایشِ کنده شدن پوست پشت بدن مسیح (با بازی James Caviezel) زیر ضربه‌های شلاق‌های چرمی که بر سر رشته‌هایش قطعات تیز و برنده وصل شده، ندارد و از خشونت‌بارترین لحظه‌ها، در یک صحنه فیلمساز، فرو رفتن این قطعات در بدن مسیح را به تصویر می‌کشد که شکنجه‌گر برای رها شدن شلاق، آن را می‌کشد و قطعاتی از پوست و گوشت مسیح را نیز از بدنش جدا می‌کند. بسیاری از صحنه‌ها به شیوه حرکت آهسته
(Slow Motion) نمایش داده می‌شود که تأثیر نمایش شکنجه‌ها را چند برابر می‌کند.

جاناتان رامنی می‌نویسد: «زبان این فیلم به زبان سینمای وحشت نزدیک است و مشخص نیست که فیلم با این میزان نمایش جزئیات خشونت چگونه می‌خواهد تعالی‌بخش یا تهذیب‌کننده باشد.»

او ادامه می‌دهد: «مشخص نیست که این فیلم می‌خواهد چه لطفی در حق مسیحیت یا مسیح انجام دهد، چرا که در زیر این باران خون، چیزی از هویت انسانی مسیح مشخص نمی‌شود.»

پیتر بردشاو از روزنامه گاردین، تفکر پشت فیلم را کوته‌نظرانه و ابلهانه می‌خواند و می‌نویسد: «گرچه فیلم استادانه و جاه‌طلبانه ساخته شده، اما در نهایت به نمایشی از تسلیم و پذیرش آزار جسمانی تبدیل می‌شود که به طرز غیرقابل باوری سفیهانه جلوه می‌کند و پیام عشق مسیح و پیچیدگی‌های روحی او زیر سایه حمام‌های خون و تصاویر زخم‌های ساختگی مسیح در فیلم گم می‌شود.»

پری سیبرت منتقد سایت اینترنتی مرجع All Movie Guide هم در توصیف فیلم می‌نویسد: «برای یک مؤمن، این فیلم یادآور خشونتی است که مسیح در تصلیب تجربه کرده اما برای کسانی که با تاریخچه اینگونه وقایع آشنایی ندارند یا به صداقت فیلم در بیان وقایع باور ندارند، تنها موضوع بحث برای تجربه سادیسم در سینما را فراهم می‌کند و در انتهای فیلم، بینندگانی که موقعیت درک جنبه‌های روحانی داستان برایشان فراهم نشده، به‌واسطه مشاهده خشونتی بی‌پایان، کرخی مرگباری را احساس می‌کنند.»

 
 
 
 

 

ضد یهود؟

در پی نمایش این فیلم در سینماهای آمریکا (که معمولا پیش از سینماهای بریتانیا آغاز می‌شود)، عمده یهودیان این کشور نسبت به نقشی که در فیلم یهودیان در کشتن مسیح بازی می‌کنند، اعتراض کردند و آن را فیلمی ضد یهودی خواندند؛ مسئله‌ای که مل گیبسون آن را نفی می‌کند.

در فیلم گرچه مسیح به خواست شورای روحانیان یهود مصلوب می‌شود اما شکنجه‌ها و خود عمل تصلیب توسط سربازان رومی (با قساوت تمام) صورت می‌گیرد. در واقع در فیلم، شکنجه‌ها و شلاق‌ها با تصمیم فرماندار رومی منطقه (پیلاته) و با این هدف انجام می‌شود که یهودیان متقاعد شوند تنبیه مسیح کافی است و او را رها کنند که البته یهودیان به این موضوع تن در نمی‌دهند.

اما بنا بر متون تاریخی، تصلیب، تنبیهی سیاسی و در واقع حکومتی محسوب می‌شده که یهودیان به نوبه خود اجازه اعمال مجازاتی بیش از سنگسار را نداشته‌اند.

فیلم هم این موضوع را به تصویر می‌کشد که روحانیون یهود، به فرماندار رومی (با بازی Hristo Shopov) می‌قبولانند که مصلوب نکردن مسیح، خلاف خواست امپراتور خواهد بود.

گرچه فرماندار دستور تصلیب را می‌دهد اما در نهایت در صحنه‌ای، با شستن دست عنوان می‌کند که خواسته یهودیان را انجام می‌دهد و دست او از خون مسیح پاک است.

جاناتان رامنی، از روزنامه ایندیپندنت می‌نویسد: «مل گیبسون با به تصویر کشیدن صحنه‌هایی که در آن به یهودی بودن مسیح استناد می‌شود هم، ظاهراً کوشیده از متهم شدن به ضد یهودیت دوری کند.»

اين منتقد معتقد است در چند صحنه، از جمله صحنه‌ای از فیلم که مسیح به فرماندار رومی می‌گوید «گناهکاران آنانند که من را پیش تو آورده‌اند»، و همچنین در صحنه‌ای دیگر با به تصویر کشیدن راه رفتن شیطان در میان روحانیان یهود، خود را در این مورد نقض کرده است.

لحظات پایانی فیلم را هم نباید فراموش کرد: (ظاهراً) قطره اشکی از آسمان فرو می‌ریزد، زلزله‌ای ایجاد می‌شود و معبد و بارگاه یهودیان تخریب می‌گردد. شاید در این لحظات تأکید مل گیبسون بر تخریب معبد یهودیان و در برابر اشاره‌ای اندک به تخریب دارایی‌های رومیان نیز سؤال برانگیز باشد.

 
 

 

شیطان

شیطان (با بازی Rosalinda Celentano)، زنی با ابروهای تراشیده با صدای یک مرد، تنها در ابتدای فیلم و در نقش "تردید" سخن می‌گوید.

او در ادامه تنها یک نظاره‌گر است که از نقش او تعابیر بسیاری را می‌توان داشت اما اشاره اندک داستان به دلایل رفتارها و ماهیتش در صحنه‌های گوناگون (از جمله شباهت به مریم مجدلیه در صحنه انتهایی) حتی این شبهه را ایجاد می‌کند که مل گیبسون حضرت مریم (Maia Morgenstern) و مریم مجدلیه
(Monica Bellucci) را، علی رغم نقش کمرنگشان، حربه‌ای از سوی شیطان می‌دانسته که مسیح را از راه خود (رنج کشیدن در ازاء گناهان بشریت) باز دارند.

جاناتان رامنی همچنین صحنه‌ای را یادآور می‌شود که شیطان، پیربچه‌ای کریه و زشت را که بر پشت و شانه‌هایش مو روییده، به تقلید از تصویر در آغوش گرفتن عیسی از سوی مریم، در آغوش خود نوازش می‌کند. این منتقد می‌پرسد: «آیا هدف ایجاد یک شخصیت ضد مریم (Anti-Madonna) بوده؟ خدا می‌داند که اینجا منظور چه می‌توانسته باشد.»

مل گیبسون در پاسخ به سایت اینترنتی Christianity Today می‌گوید: «هدف این بود که بدی (شیطان) در واقع نقش تحریف‌کننده خوبی (در آغوش گرفتن کودک توسط مادر) را داشته باشد که صحنه‌ای تکان‌دهنده است.»

 سؤالات بی‌پایان

رفتار مردم یهود در فیلم سؤال برانگیز است. همان مردمی که از شکنجه مسیح شادی می‌کردند و حتی در هنگام حمل صلیب به سمت او سنگ پرتاب می‌کردند، در برخی صحنه‌ها زاری‌کنان از سربازان رومی می‌خواهند که این شکنجه را خاتمه دهند!

مریم مادر عیسی و مریم مجدلیه تنها ناظرند و بسیاری از منتقدان معتقدند که یا شخصیت این دو ضعیف طراحی شده یا اینکه مل گیبسون می‌خواسته تماشاگران فیلم در داخل داستان کسانی را داشته باشند که بتوانند هم‌ذات پنداری کنند (در مقام بیننده رنجهای مسیح).

علت نواخته شدن یک قطعه موسیقی مربوط به مناطق جنوب شرق افغانستان، در فیلمی که داستانش در فلسطین رخ می‌دهد هم از دیگر نکات نامشخص است.

 
 

 

در نهایت

باوجود اینکه مل گیبسون عنوان کرده بود منتقدان فیلمش "نیروهای شیطان" و "فریب خوردگان شیطان" هستند، اما ظاهراً منتقدان سینما اعتقادی به مبانی فکری این ستاره هالیوود ندارند و بسیاری عنوان کرده‌اند که از خصائص نیکویی که مسیح با آنها شناخته می‌شود در این فیلم اثری نیست و شدت خشونتی بی‌دلیل علیه انسانی که حتی در فیلم لزوم از بین رفتن او هم بیان نمی‌گردد، بیننده را در پایان گیج و مبهوت بر روی صندلی سینما رها می‌کند.

شاید تنها صحنه موفق در معرفی خصائص مسیح را بتوان جایی نامید که مسیح، در حین رنج کشیدن و تصلیب، از خدا برای رومیان، به خاطر نا آگاهیشان، طلب بخشش می‌کند.

هنر فيلمبرداری (Caleb Deschanel) از سوی بسیاری از منتقدان مورد تحسین قرار گرفته اما همین منتقدان ابراز تأسف می‌کنند که این هنر در اختیار بیان جزئیات خشونتی قرار گرفته که شاید در سینمای هالیوود بی‌سابقه بوده است.

با این حال سایت All Movie Guide می‌نویسد ممکن است این فیلم، خوب باشد یا بد اما بی‌تردید در بیان آنچه که می‌خواهد موفق است: "رنج‌های مسیح"

                                                         برگرفته از BBC Persian


ارزیابی این مقاله ٣.١ from ٤٥ رأی .
لطفاً این مقاله را ارزیابی کنید : ١ ٢ ٣ ٤ ٥  

نظرات ارسالی در مورد مقاله

فرستندۀ این روی خط ١٥:٤٩:٢٤ ٣/٤/٢٠١١

باتشکرازنقدوبرسی خوبی که داشتیدبانظرات شما کاملاموافقم راستش بااینکه بسیار علاقمندبه دیدن فیلمی درزمینه زندگی عیسی مسیح خداوندهستم اما به دلیل صحنه های بسیاردرداوروناراحت کننده فیلم هنوزنتونستم فیلم را ببینم ونمیدانم ایا فیلمی با این مضمون هست که ان راتهیه کنم؟





 

مطابق قوانین بین‌المللی تمامی حقوق مربوط به وب‌سایت کلمه برای سازمان ایلام محفوظ است. © ۲۰۱۵ واژگان کلیدی | تماس با ما | شرایط سایت | نقشۀ سایت | En