/images/Login/login_left5.png
نام کاربری   کلمۀ رمز              
/images/Login/login_right5.png
‮گرافیک کم‮
  
Back

آهو

مریم دانشور

 

هیچ وقت باورم نمی‌شد روزی آهو یا گوزنی را از نزدیک ببینم. از شما چه پنهان ما چند وقتی است به منطقه‌ای کوچ کرده‌ایم که گویا همه نوع حیوانی در آن یافت می‌شود. به هنگام نقل مکان به منزل جدید، به ما توصیه شده بود که قبل از خرید هر گونه گل و گیاهی حتماً نوشته‌های روی آن را بخوانیم و ببینیم که آیا آهو علاقه‌ای به آن گیاه دارد یا نه! هنوز چند روز نگذشته بود که متوجه دلیل چنین نصیحتی شدم. منطقه‌ای که ما برای زندگی انتخاب کرده‌ایم پر از آهو و گوزن است، و این جانوران که ظاهراً چندان ترسی هم از انسان ندارند هر روز سری به حیاط منزل ‌ما می‌زنند. اخیراً یک خانوادۀ چهار نفره مهمان ما بودند و گویا چمن‌های منزل ما به دهان‌شان شیرین آمده و به‌نظر می‌رسد که دارند مهمان دائمی ما می‌شوند!

این اتفاقات اخیر مرا کنجکاو کرد بیشتر در مورد این حیوان اطلاع کسب کنم. در نتیجۀ مطالعاتم متوجه شدم که سال‌ها به اشتباه فکر می‌کردم که آهو جنس مؤنث و گوزن جنس مذکر این جانور است. با مراجعه به لغت‌نامه حییم متوجه شدم که لغت deer هم آهو ترجمه شده و هم گوزن، و در واقع هر دو جزو خانوادۀ Cervidae هستند که متأسفانه نتوانستم معادل فارسی‌ای برای آن پیدا کنم. پس با اجازۀ شما در این مقاله از همان لغت آهو برای آقا و خانم آهو استفاده می‌کنم.

آهو که از ردۀ پستانداران نشخوارکننده است اغلب در مناطق جنگلی و چمنزارها زندگی می‌کند. البته نوع خاصی از این حیوان در مناطق کوهستانی و یا کنار رودخانه‌هایی که در مجاورت دشت‌های هموار و خشک قرار دارند نیز یافت می‌شود.

دندان‌های این حیوان برای گیاه‌خواری تعبیه شده است. البته نوع خاصی از آهو قادر است گوشت هم بخورد. آهو در بین نشخوار‌کنندگان حیوان بسیار مشکل‌پسند و به‌اصطلاح "با کلاسی" است و معمولاً از هر گیاه سبزی تغذیه نمی‌کند. این حیوان، با وسواس خاص به‌دنبال برگ‌های جوان، علف‌های تازه، میوه‌های خوشمزه و بعضی از گل‌های خوش آب و رنگ می‌گردد و از آنها تغذیه می‌کند. در فصل سرما نیز متأسفانه چاره‌ای جز خوردن پوست نازک درختان و خزه‌ها ندارد. معدۀ آهو همچون دیگر نشخوارکنندگان از چهار محفظه تشکیل شده است. این جانور نخست غذا را می‌بلعد و بخشی از این غذای بلعیده شده توسط باکتری‌هایی که در اولین محفظۀ شکم هستند تجزیه می‌شود. سپس مابقی غذا به دهان برمی‌گردد و مجدداً جویده شده، برای بار دوم بلعیده می‌شود تا در محفظه‌های بعدی هضم گردد.

آهو از نظر جثه حیوانی لاغر‌اندام و ظریف است با پاهایی استخوانی و در عین حال قوی که برای راه رفتن بر روی زمین‌های‌ ناهموار طراحی شده است. بدون شک اگر روزی برای حیوانات نیز مسابقات المپیک ترتیب می‌دادند، آهو چندین مدال طلا در مسابقات دو و پرش کسب می‌کرد!

یکی دیگر از نکات جالب در مورد آهو، غده‌‌هایی است که این حیوان در نزدیکی چشمان خود دارد و حاوی بوی تندی است. آهوی نر با استفاده از این بو، حدود قلمرو خود را مشخص می‌کند و از این طریق به دیگر آهوان نر در مورد ورود به قلمرو خود هشدار می‌دهد. این غده‌ها هنگامی که آهوی نر خشمگین یا هیجان‌زده است به‌طور کامل باز می‌شوند و بوی تندی تولید می‌کنند.

‌وجه مشخصۀ آهوی نر شاخ‌های اوست. به‌غیر از یک نوع، همۀ آهوهای نر شاخ دارند. این شاخ‌ها در همان سال اول تولد آهو بر روی دو برآمدگی در قسمت جلوی سر که با پوست و پشم بسیار نرمی پوشیده شده است، بوجود می‌آیند. این شاخ‌های نهفته، درست قبل از فصل جفت‌گیری از زیر پوست آهوی نر بیرون می‌آیند و کم‌کم بزرگ می‌شوند، و درست پس از فصل جفت‌گیری نیز می‌افتند تا سال بعد که شاخ‌های درشت‌تر و نیرومندتری قبل از فصل جفت‌گیری جایگزین آنها می‌شوند.

شاید یکی از دیدنی‌ترین صحنه‌ها، درگیری دو آهوی نر بر سر یافتن همسر باشد. در فصل جفت‌گیری جنگی بین دو آهوی نر در می‌گیرد و آنها شاخ‌های خود را محکم به ‌هم می‌کوبند، و از این طریق می‌کوشند جنس مؤنث را به خود جلب کنند. هر کدام از آنها که در این درگیری پیروز شد، با آهوی ماده جفت‌گیری می‌کند.

مدت زمان بارداری آهوی ماده حدود ۱۰ ماه است. معمولاً آهو قادر است در هر دورۀ بارداری تنها یک یا دو بره به‌دنیا ‌آورد. بچه‌آهوها در بدو تولد لکه‌های سفیدی بر پوست خود دارند، منتهی این لکه‌های سفید با رشد حیوان به‌تدریج از بین می‌رود. جالب است بدانید که تقریباً بیست دقیقه طول می‌کشد تا بچه‌آهوی تازه متولد شده بتواند بر روی پاهای خود بایستد و اولین قدم‌هایش را بر روی زمین بردارد. وقتی بره‌ها به‌دنیا می‌آیند مادر مهربان شروع به لیسیدن بدن آنها می‌کند تا پوست بدن‌شان کاملاً تمیز شده، بویی که بر اثر مواد داخل شکم مادر بر بدن آنها مانده است از بین برود و بدین ترتیب بچه‌آهوها از گزند حیوانات درنده در امان باشند. برۀ تازه متولد شده به‌مدت یک هفته در میان بوته و شاخه‌های درختان پنهان می‌شود تا وقتی که به‌اندازه کافی رشد کند و قوت راه رفتن داشته باشد. بره‌های مؤنث اغلب تا مدت‌ها در کنار مادر خود می‌مانند و حتی گاه پس از آنکه خود نیز صاحب فرزند شدند، دوباره ‌نزد مادرشان برمی‌گردند و گله‌ای را تشکیل می‌دهند. اما جنس مذکر این‌طور نیست، بلکه بعد از مدت کوتاهی مادر خود را ترک می‌کند و ممکن است دیگر هرگز مادرش او را نبیند!

با این‌حال این حیوان شگفت‌انگیز متأسفانه همه ساله خسارات جبران‌ناپذیری به مزارع کشاورزی وارد می‌کند، و یکی از عوامل اصلی تصادف‌ در جاده‌های بسیاری از کشورها نیز همین جانور است. بر طبق آمارها، همه ساله در حدود ۱٫۵ میلیون تصادفِ مرتبط با آهو در جاده‌های آمریکا اتفاق می‌افتد، که در نتیجه آن سالانه در حدود ۱۵۰ نفر جان خود را از دست می‌دهند و خسارت‌های زیادی نیز بر اتومبیل‌ها وارد می‌شود.

با توجه به این آمارها شاید این‌طور به‌نظر برسد که آهو صرفاً یک موجود دردسرساز است و فایده‌ای به حال انسان ندارد. در ذهن فرد عادی‌ای مثل من که مدام نگران هستم که گل و گیاه و حصار حیاط‌‌مان توسط آهو از بین نرود ممکن است این سؤال ایجاد شود که چرا خدا بعضی حیوانات را که به‌ظاهر چندان فایده‌ای هم ندارند آفرید. اما باید به یاد داشته باشیم که آهو برای انسان فواید متعددی هم دارد. گذشته از زیباییِ این مخلوقِ خدا، گوشت آن بسیار لذیذ است و در کتاب‌مقدس بارها از این حیوان به‌عنوان حیوانی حلال‌گوشت نامبرده شده است. اگرچه نمی‌توان گوشت آهو را در هر سوپرمارکتی تهیه کرد، ولی متقاضیان زیادی دارد. به‌علاوه، در برخی از کشورها نظیر روسیه و کشورهای شمالی آسیا، از این حیوان جهت حمل و نقل، تغذیه و پوشاک استفاده می‌شود. بنابراین مطمئناً خدا هیچ یک از موجودات روی زمین را بی‌هدف نیافریده است.

چند روز پیش در حالی که از پشت پنجره به این حیوان نگاه می‌کردم، متوجه شدم که او هم به من خیره شده است و دارد نگاهم می‌کند. نمی‌دانم در فکر او چه می‌گذشت، اما من در آن لحظه به خالق هر دوی‌مان فکر می‌کردم و به یاد مزمور ۱۴۸ افتادم که می‌گوید: «... ای وحوش و همۀ چارپایان، ای خزندگان و پرندگان بالدار؛ ... ای مردان جوان و دوشیزگان، ای پیران و ای جوانان. اینان همه، نام خداوند را بستایند، زیرا تنها نام او متعال است؛ شکوه او فوق زمین و آسمان است». بله، خدایی که خالق همۀ زیبایی‌ها از جمله آهوی خوش سیماست، حقیقتاً لایق جلال و حرمت است. پس بیایید یک بار دیگر با دیدن خلایق او، نیکویی و عظمت آفریدگار مهربان‌مان را به یاد بیاوریم.

منبع:

سایت ویکی‌پیدیا


ارزیابی این مقاله ٤ from ٢ رأی .
لطفاً این مقاله را ارزیابی کنید : ١ ٢ ٣ ٤ ٥  

نظرات ارسالی در مورد مقاله



برای این مقاله پیامی ارسال نشده است .




 

مطابق قوانین بین‌المللی تمامی حقوق مربوط به وب‌سایت کلمه برای سازمان ایلام محفوظ است. © ۲۰۱۵ واژگان کلیدی | تماس با ما | شرایط سایت | نقشۀ سایت | En